เส็นหยาง

เส็นหยางเป็นเมืองหลวงของมณฑลเหลียวหนิง ตั้งอยู่ตอนกลางที่ราบแม่น้ำเหลียว ทั้งเป็นเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมระดับชาติ และเป็นเมืองศูนย์กลางนานาชาติสำคัญของเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ มีสมญามาแต่โบราณว่า «แหล่งกำเนิดราชวงศ์หนึ่ง เมืองหลวงของสองฮ่องเต้» ในเมืองมีมรดกโลกทางวัฒนธรรม (ยูเนสโก) สามแห่งร่วมอยู่ด้วยกัน มีประวัติศาสตร์วัฒนธรรมมนุษย์ 7,200 ปี และประวัติศาสตร์การสร้างเมือง 2,300 ปี พื้นที่เขตการปกครอง 13,000 ตารางกิโลเมตร ปกครอง 10 เขต 2 อำเภอ 1 เมือง มีเขตพัฒนาเศรษฐกิจระดับชาติ 4 แห่ง ประชากรประจำถิ่น 9.243 ล้านคน อยู่อาศัยร่วมกันของชาวฮั่น ชาวแมนจู ชาวมองโกล ชาวเกาหลี ชาวซีเป๋อ และอื่น ๆ รวม 56 กลุ่มชาติพันธุ์ เมืองนี้ทั้งมีความสง่างามของเมืองหลวงราชวงศ์ชิงยุคต้น และมีเส้นเอ็นของเมืองอุตสาหกรรมยุคใหม่ ทั่วเมืองยังหลงเหลือโบราณสถานทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมมากกว่า 1,500 แห่ง โดยพระราชวังหลวงเส็นหยางเป็นหนึ่งในสองหมู่พระราชวังโบราณที่อนุรักษ์ไว้สมบูรณ์ที่สุดของจีน สุสานจ้าวและสุสานฝูฝังจักรพรรดิชิงไท่จง หงไท่จี๋ และจักรพรรดิชิงไท่จู่ หนูเอ่อหาชื่อ ตามลำดับ ในเมือง หอจัดแสดงที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียง ถนนคนเดินจงเจีย พิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีน และที่ตั้งเดิมของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีนประจำมณฑลแมนจูเรีย ต่างก็ยึดมุมหนึ่งของตัวเอง รวบความผันผวนยุคใหม่และความทรงจำอุตสาหกรรมเข้าไว้ในถนนซอกตรอก เส็นหยางตั้งอยู่ที่ขอบด้านเหนือของเขตภูมิอากาศมรสุมเอเชียเขตอบอุ่น สี่ฤดูชัดเจน ฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วงท้องฟ้าโปร่งอากาศสดชื่น เหมาะแก่การเดินทางที่สุด พระราชวัง สุสาน ถนนเก่าและหอจัดแสดงส่วนใหญ่อยู่ในเขตเมือง เดินทางสะดวก เที่ยวได้ทั้งฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว ตารางแน่นแต่สบาย มักใช้เวลาสองสามวันก็เดินออกมาเป็นเส้นทางที่ชัดเจนได้ คุ้มค่าแก่การซาบซึ้งอย่างละเอียด

เส็นหยางเป็นเมืองหลวงของมณฑลเหลียวหนิง ตั้งอยู่ตอนกลางที่ราบแม่น้ำเหลียว เป็นเมืองศูนย์กลางนานาชาติของเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือ เมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมระดับชาติ และเมืองชุมทางคมนาคมแบบครบวงจรระดับนานาชาติ พื้นที่เขตการปกครองทั้งเมือง 13,000 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วย 10 เขต 2 อำเภอ 1 เมือง จัดตั้งเขตพัฒนาเศรษฐกิจระดับชาติ 4 แห่ง มีประชากรประจำถิ่น 9.243 ล้านคน เป็นที่อยู่อาศัยร่วมกันของชาวฮั่น ชาวแมนจู ชาวมองโกล ชาวเกาหลี ชาวซีเป๋อ และอื่น ๆ รวม 56 กลุ่มชาติพันธุ์ ผู้คนมักพรรณนาเมืองนี้ด้วยวลี «แหล่งกำเนิดราชวงศ์หนึ่ง เมืองหลวงของสองฮ่องเต้» ที่นี่คือเฉิงจิง เมืองหลวงของราชวงศ์ชิงก่อนเข้าด่าน และยังเป็นเวทีของอุตสาหกรรมจีนยุคใหม่และบุคคลสำคัญแห่งยุค เมืองไม่ใหญ่แต่หนาแน่นด้วยเรื่องราว พระราชวัง สุสาน ถนนเก่าและหอจัดแสดงล้วนอยู่ในเขตเมือง เดินทางสะดวก

เส็นหยางมีประวัติศาสตร์วัฒนธรรมมนุษย์ 7,200 ปี และประวัติศาสตร์การสร้างเมือง 2,300 ปี แหล่งโบราณคดีซินเล่อผลักการตั้งถิ่นฐานยุคแรกของผืนดินนี้ย้อนไปไกลกว่า 7,000 ปี หลังจากนั้นราชวงศ์ต่าง ๆ ตั้งหน่วยปกครองดูแลที่นี่สืบมา จนถึงปี 1625 จักรพรรดิชิงไท่จู่ หนูเอ่อหาชื่อ ย้ายเมืองหลวงมาที่นี่และสร้างพระราชวัง เส็นหยางจึงกลายเป็นศูนย์กลางการเมืองของจีนตะวันออกเฉียงเหนือ พระราชวังและย่านตลาดเติบโตเคียงคู่กันนับแต่นั้น หลังกองทัพชิงเข้าด่านและตั้งเมืองหลวงที่ปักกิ่ง ที่นี่ยังบริหารการทหารและการเมืองของจีนตะวันออกเฉียงเหนือในนามเฉิงจิง สมัยรัชศกเฉียนหลงยังสร้างพระราชวังชั่วคราวและหอเหวินซู่เพิ่มเติม ปัจจุบันทั้งเมืองยังหลงเหลือโบราณสถานทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมมากกว่า 1,500 แห่ง พระราชวังหลวงเส็นหยาง สุสานฝู และสุสานจ้าว สามแห่งได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลก

พระราชวังหลวงเส็นหยางตั้งอยู่ใจกลางเมืองสี่เหลี่ยมสมัยหมิง-ชิงของเส็นหยาง เป็นหนึ่งในสองหมู่พระราชวังโบราณที่อนุรักษ์ไว้สมบูรณ์ที่สุดของจีน เริ่มสร้างปี 1625 ครอบคลุมพื้นที่ 60,000 ตารางเมตร หลงเหลืออาคารสมัยชิง 114 หลัง รวมมากกว่า 500 ห้อง หมู่สิ่งก่อสร้างแบ่งเป็นสามเส้นทางคือ ตะวันออก กลาง และตะวันตก ตามเวลาก่อสร้างและผัง เส้นทางตะวันออกคือหอต้าเจิ้งและศาลาสิบอ๋องที่สร้างขึ้นเมื่อคราวหนูเอ่อหาชื่อตั้งเมืองหลวงที่เส็นหยาง เส้นทางกลางคือ «พระราชวังชั้นใน» ของยุคชิงตอนต้น ตลอดจนพระราชวังชั่วคราวและศาลาบรรพบุรุษหลวงเฉิงจิงที่สร้างเพิ่มหลังตั้งเมืองหลวงที่ปักกิ่ง ส่วนเส้นทางตะวันตกคือหอเหวินซู่ เวทีงิ้ว และอื่น ๆ ที่สร้างเพิ่มในสมัยรัชศกเฉียนหลง อาคารสามเส้นทางใช้เวลาเกือบ 160 ปีจึงแล้วเสร็จ ลักษณะเฉพาะของแต่ละยุคสมัยแยกแยะได้ชัดเจน

พระราชวังหลวงเส็นหยางยังเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะและวัฒนธรรมโบราณที่สร้างขึ้นบนฐานของพระราชวัง พิพิธภัณฑ์พระราชวังหลวงเส็นหยางก่อตั้งปี 1926 และกลายเป็นพิพิธภัณฑ์ระดับชาติชั้นหนึ่งในปี 2017 ปี 1961 พระราชวังหลวงเส็นหยางได้รับการประกาศจากคณะรัฐมนตรีจีนให้เป็นหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานสำคัญแห่งชาติรุ่นแรก และปี 2004 ยังได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีมรดกโลกร่วมกับสุสานฝูและสุสานจ้าว ตัวอาคารเองก็เป็นจุดชม เนื่องจากแฝงวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวแมนจูอันเข้มข้น ผสมผสานองค์ประกอบตกแต่งสถาปัตยกรรมของหลายชาติพันธุ์ทั้งฮั่น แมนจู มองโกล และทิเบต เข้ากับวิธีการสร้างบ้านพื้นถิ่น เป็นตัวแทนระดับเทคนิคและศิลปะของสถาปัตยกรรมพระราชวังก่อนราชวงศ์ชิงย้ายเมืองหลวงไปปักกิ่ง และเป็นหลักฐานสำคัญในการศึกษาชีวิตในวังของชาวแมนจูยุคแรก

สวนเป่ยหลิงทางเหนือของเมืองเดิมเป็นสุสานหลวง เปิดเป็นสวนสาธารณะในปี 1927 ครอบคลุมพื้นที่ 3,187,400 ตารางเมตร สุสานจ้าวที่เลื่องชื่อทั้งในและต่างประเทศตั้งอยู่ภายในสวน เป็นสุสานของจักรพรรดิชิงไท่จง หงไท่จี๋ และจักรพรรดินีเซี่ยวตวนเหวิน เริ่มสร้างปี 1643 แล้วเสร็จโดยพื้นฐานปี 1651 หลังจากนั้นสมัยคังซี เฉียนหลง เจียชิง และอื่น ๆ ได้สร้างและดัดแปลงเพิ่มหลายครั้ง กลายเป็นหมู่สิ่งก่อสร้างโบราณที่ใหญ่ที่สุดในสามสุสานหลวงเฉิงจิงของราชวงศ์ชิง สุสานจ้าวครอบคลุมพื้นที่ 160,000 ตารางเมตร มีสิ่งก่อสร้างโบราณเหลืออยู่ 38 แห่ง (กลุ่ม) ทั้งสืบทอดระเบียบสุสานหลวงสมัยหมิง และผสมผสานลักษณะพื้นถิ่นในช่วงที่ชาวแมนจูรุ่งเรือง เป็นแบบอย่างอันเป็นแบบฉบับของการหลอมรวมวัฒนธรรมหมาน-ฮั่นในสถาปัตยกรรมสุสานหลวง

สุสานจ้าวได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานสำคัญของมณฑลเหลียวหนิงในปี 1963 เป็นหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานสำคัญแห่งชาติในปี 1982 ขึ้นทะเบียนมรดกโลกในปี 2004 ได้รับการประเมินเป็นสวนสาธารณะสำคัญแห่งชาติในปี 2007 และกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับ 4A ของชาติในปี 2009 ผังของสวนเป่ยหลิงยึดสุสานเป็นศูนย์กลาง แบ่งเป็นสามส่วนคือส่วนสุสาน ส่วนหน้าสุสาน และส่วนหลังสุสาน ส่วนหลังสุสานเป็นหมู่ต้นสนโบราณทอดยาวหลายลี้ เสียงลมสน กำแพงสีแดงและกระเบื้องเคลือบสีทองมีบรรยากาศต่างกันในสี่ฤดู ภายในสวนยังมีผืนน้ำและทางเดินใต้ร่มไม้ ฤดูใบไม้ผลิชมสีเขียวใหม่ ฤดูร้อนพักผ่อนคลายร้อน ฤดูใบไม้ร่วงชมใบไม้เปลี่ยนสี ฤดูหนาวชมหิมะ ทุกฤดูมีคนท้องถิ่นมาออกกำลังกายยามเช้าและเดินเล่น

สุสานฝู ณ เชิงเขาภูเขาเทียนจูทางทิศตะวันออกของเมือง มีชื่อเรียกทั่วไปว่าตงหลิง เป็นสุสานของจักรพรรดิชิงไท่จู่ หนูเอ่อหาชื่อ และจักรพรรดินีเซี่ยวฉือเกาแห่งตระกูลเย่เฮ่อน่าล่า ตั้งอยู่ที่ภูเขาเทียนจู ฝั่งเหนือของแม่น้ำหุนเหอ ชานเมืองด้านตะวันออกของเส็นหยาง ห่างจากใจกลางเมืองราว 18 กิโลเมตร เขตสุสานฝูครอบคลุมพื้นที่ 557.3 เฮกตาร์ ส่วนสุสานครอบคลุมพื้นที่ 16 เฮกตาร์ เขตสุสานใช้หลักเขตสามสีคือ เขียว ขาว แดง กั้นอาณาเขต ด้านหน้าสุสานทั้งสามด้านมี «รั้วไม้» 1,514 ตัว ทั้งเป็นเครื่องหมายเขตสุสาน และเป็นสิ่งป้องกันความปลอดภัยในสมัยนั้น ร่วมกับกำแพงสีแดงและหลักเขตโอบล้อมเขตสุสานทั้งหมด ปีที่แปดแห่งรัชศกซุ่นจื่อ สุสานฝูแล้วเสร็จโดยพื้นฐาน หลังจากนั้นสมัยคังซี เฉียนหลง และอื่น ๆ ซ่อมเสริมเพิ่มเติม ขนาดจึงค่อย ๆ ครบถ้วน เขตสุสานมีต้นสนโบราณเป็นป่า ร่วมกับเมืองสี่เหลี่ยมและศาลาจารึก สร้างบรรยากาศเงียบสงบสำหรับการชมโบราณสถาน

เมื่อเข้าไปในประตูเจิ้งหง รูปปั้นหินสี่คู่ตั้งอยู่ท่ามกลางต้นสนเขียวและไซเปรส ปลายทางราบเป็นบันไดอิฐ 108 ขั้นที่สร้างขึ้นตามรูปเนิน เมื่อไต่ขึ้นไปจะพบกับศาลาศิลาจารึกเทวฤทธิ์และคุณธรรม ซึ่งสร้างเพิ่มในปีที่ 27 แห่งรัชศกคังซี จารึกบันทึกคุณงามความดีของหนูเอ่อหาชื่อ หมู่สิ่งก่อสร้างสุสานทั้งหมดสร้างตามรูปเนินบนเชิงเขาและไหล่เขา เกิดเป็นลักษณะเตี้ยหน้า สูงหลัง และยาวแคบเหนือใต้ ใจกลางเมืองสี่เหลี่ยมคือหอหลงเอิน สองข้างเป็นหอประกอบทิศตะวันออกและทิศตะวันตก ติดกับด้านหลังหอเป็นหอต้าหมิง เป็น «ดินแดนมงคลตลอดกาล» ของหนูเอ่อหาชื่อและเหล่าฮองเฟ่ของพระองค์ ยืนบนกำแพงมองไกล ต้นไม้โบราณเสียดฟ้า หอและศาลาเรียงราย กระเบื้องทองและกำแพงแดงตัดกับรูปเนิน อาณาเขตกว้างขวางเป็นพิเศษ เป็นส่วนสำคัญของการท่องเที่ยววัฒนธรรมชิงในเส็นหยาง

ที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียงในตรอกจวนจอมพล ถนนเฉาหยาง เขตเชินเหอ เป็นจวนและบ้านส่วนตัวของสองพ่อลูกตระกูลจาง ผู้คนนิยมเรียกกันว่าจวนจอมพล ปัจจุบันเปิดให้เข้าชมในชื่อหอจัดแสดงที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียง ที่พักเดิมเริ่มสร้างปี 1914 ครอบคลุมพื้นที่ 53,000 ตารางเมตร พื้นที่ใช้สอย 35,000 ตารางเมตร เป็นบ้านของบุคคลสำคัญที่ขนาดใหญ่และอนุรักษ์ไว้สมบูรณ์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของจีน ปี 1988 หอจัดแสดงก่อตั้งขึ้น โดยที่ตั้งคือกลุ่มหน่วยอนุรักษ์โบราณสถานสำคัญแห่งชาตินี้ ผ่านมาร้อยปี ผังลานยังคงสภาพเดิมโดยพื้นฐาน นักท่องเที่ยวมาที่นี่ได้ทั้งชมสถาปัตยกรรม และอ่านเรื่องราวยุคสาธารณรัฐอันผันผวน เป็นสถานที่ที่ตรงที่สุดแห่งหนึ่งของประวัติศาสตร์เส็นหยางยุคใหม่ และเป็นจุดที่หลายคนมาเส็นหยางแล้วไม่อยากจากไป

กลุ่มอาคารนี้ประกอบด้วยบ้านสี่เหลี่ยมสามชั้นเรือน อาคารต้าชิง อาคารเสี่ยวชิง ศาลเจ้ากวนอู กลุ่มอาคารแดง ที่พักเดิมของจ้าวอี้ตี๋ ที่ตั้งเดิมของสำนักงาน และที่ตั้งเดิมของธนาคารเปียนเย่ และอื่น ๆ อีกหลายกลุ่ม สภาพเดิมของการทำงาน การพักอาศัย และการรับแขกของสองพ่อลูกตระกูลจางคลี่ออกในแต่ละลาน หอจัดแสดงที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียงเป็นพิพิธภัณฑ์ระดับชาติชั้นสอง และเป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับ 4A ของชาติ ตรอกหน้าจวนจอมพลไม่กว้าง แต่เป็นช่วงถนนที่ประวัติศาสตร์เส็นหยางยุคใหม่กระจุกตัวที่สุด ออกจากจวนจอมพลเดินเลียบถนนเฉาหยางไม่ไกล ก็จะต่อกับย่านถนนเสินหยางและจงเจีย ที่พักเดิม ร้านเก่าแก่และย่านการค้าสามารถร้อยเป็นเส้นทางครึ่งวัน เดินชมไปพลางก็ไม่เหนื่อยเลย

ถนนคนเดินจงเจียเป็นถนนคนเดินสายแรกของจีน มีประวัติยาวนานกว่า 390 ปี ตั้งอยู่ภายในเมืองสี่เหลี่ยมของเส็นหยาง ยาวทั้งสิ้น 1,400 เมตร กว้าง 28-30 เมตร ครอบคลุมพื้นที่รวม 1.05 ล้านตารางเมตร พื้นที่ใช้สอยเชิงพาณิชย์รวม 1.83 ล้านตารางเมตร ปัจจุบันมีร้านค้าในถนนกว่า 3,500 แห่ง ในฐานะหนึ่งในถนนคนเดินนำร่องที่ปรับปรุงยกระดับทั่วประเทศ จงเจียผสมการช้อปปิ้ง อาหาร และสายธารวัฒนธรรมเมืองเก่าเข้าไว้ด้วยกัน ตรอกซอกซอยใต้กำแพงเมืองหลวงและร้านเก่าแก่ทอดยาวไปตามถนน เป็นที่เที่ยวเดินเล่นและตามหารสชาติที่ดี หลังไฟสว่างยามค่ำ เสียงผู้คนและป้ายร้านก็คึกคักขึ้นพร้อมกัน สัมผัสกลิ่นอายตลาดของเส็นหยางได้ดีที่สุด

หมุดหมายวัฒนธรรมของเส็นหยางไม่ได้มีเพียงวัง สุสาน และจวนจอมพล พิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีน ที่ตั้งเดิมของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีนประจำมณฑลแมนจูเรีย พิพิธภัณฑ์แหล่งโบราณคดีซินเล่อ และศาลบรรพบุรุษของชาวซีเป๋อในเมือง ต่างก็มีมุมของตน ร่วมกันร้อยความผันผวนยุคใหม่และความทรงจำอุตสาหกรรมของเมือง พิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีนแบกรับความภาคภูมิอุตสาหกรรมของเมืองนี้ เล่าที่มาของเส็นหยางในฐานะฐานอุตสาหกรรมสำคัญของชาติได้อย่างชัดเจน ส่วนที่ตั้งเดิมของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีนประจำมณฑลแมนจูเรียบันทึกความทรงจำสีแดงอีกแบบหนึ่ง โบราณสถานยุคใหม่และมรดกอุตสาหกรรมสะท้อนกันในย่านเดียวกัน ครึ่งวันก็มองเห็นสีสันที่แข็งแกร่งและหนักแน่นของเมืองนี้ เดินชมสักรอบก็จะเข้าใจเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งส่วน

ในฐานะศูนย์กลางบริการสมัยใหม่ของจีนตะวันออกเฉียงเหนือและที่สูงด้านนวัตกรรมเทคโนโลยีระดับภูมิภาค ภาพลักษณ์ของเส็นหยางสลับไปมาระหว่างเก่ากับใหม่ ด้านหนึ่งคือกำแพงวังและกระเบื้องสีเทาในเมืองสี่เหลี่ยม อีกด้านคือตึกสมัยใหม่และนิคมอุตสาหกรรมริมแม่น้ำหุนเหอ ความตัดกันนี้ไม่ขัดตา กลับทำให้การเดินทางมีอีกมิติหนึ่ง ช่วงเช้าชมประวัติศาสตร์ในลานพระราชวัง ช่วงบ่ายชมอุตสาหกรรมในพิพิธภัณฑ์ ตอนเย็นกลับมาที่ถนนเก่ากินมื้ออุ่น ๆ ภายในหนึ่งวันก็เดินครบทั้งหนึ่งร้อยปีและหนึ่งพันปี หากมีเวลาเหลือ ยังชมพระอาทิตย์ตกริมแม่น้ำหุนเหอ สัมผัสด้านผ่อนคลายของเมืองนี้ได้

อาหารการกินของเส็นหยางมีความสดชื่นแบบจีนตะวันออกเฉียงเหนือ ปริมาณมาก รสชาติเข้ม ในร้านเล็ก ๆ ตามตรอกซอกซอย วิธีทำแบบบ้าน ๆ อย่างอาหารตุ๋น หมักรมควัน ปิ้งย่างและหม้อไฟแสดงฝีมือได้ดีที่สุด เตาถ่านหนึ่งเตา น้ำซุปอุ่นหนึ่งถ้วย คือชีวิตประจำวันของชาวเส็นหยางจำนวนไม่น้อย เมืองนี้หลอมนิสัยการกินของหลายชาติพันธุ์เข้าด้วยกัน รสชาติออกเค็มมันกลมกล่อม อาหารจานหลักและอาหารตุ๋นมักยกขึ้นโต๊ะพร้อมกัน เน้นความอุ่นและความอิ่มจริง เดินเหนื่อยก็หาร้านเล็ก ๆ นั่งลงตามสบาย ส่วนใหญ่ไม่ผิดหวัง หน้าร้อนกลางคืนบรรยากาศปิ้งย่างกลางแจ้งคึกคักเป็นพิเศษ กับเครื่องดื่มเย็นสักแก้ว คลายเหนื่อยทั้งวันได้ดีที่สุด และเห็นอัธยาศัยการต้อนรับของชาวเส็นหยางได้ชัดที่สุด

เส็นหยางตั้งอยู่ที่ขอบด้านเหนือของเขตภูมิอากาศมรสุมเอเชียเขตอบอุ่น สี่ฤดูแบ่งชัด ฝนกระจุกตัว แสงแดดเพียงพอ อุณหภูมิเฉลี่ยรายปี 8 องศาเซลเซียส เดือนกรกฎาคมร้อนที่สุด อุณหภูมิเฉลี่ย 24.6 องศาเซลเซียส เดือนมกราคมหนาวที่สุด ระยะเวลาที่ไม่มีน้ำค้างแข็ง 185 วัน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปี 598.9 มิลลิเมตร ชั่วโมงแสงแดดทั้งปี 2,541 ชั่วโมง ฤดูใบไม้ผลิมีลมตะวันตกเฉียงใต้แรงและการระเหยสูง ง่ายต่อการเกิดภัยแล้งในฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อนอากาศร้อนและฝนมาก ฤดูใบไม้ร่วงลมเบาและอากาศโปร่งบ่อย ฤดูหนาวหนาวเย็นแห้งแล้ง ฝนหิมะน้อย ฤดูร้อนและฤดูใบไม้ร่วงท้องฟ้าโปร่งอากาศสดชื่น เหมาะแก่การเดินทางที่สุด ส่วนฤดูหนาวชมกำแพงสีแดงและกระเบื้องสีทองท่ามกลางหิมะ เห็นเงาร่างของพระราชวังและสุสานได้ชัดเจนขึ้น สี่ฤดูต่างมีวิธีเที่ยวของตัวเอง

เส็นหยางเป็นเมืองชุมทางคมนาคมแบบครบวงจรระดับนานาชาติ ทางรถไฟ ทางหลวงและทางอากาศสานกันเป็นเครือข่าย ไปมาหาสู่ระหว่างจีนตะวันออกเฉียงเหนือกับเขตภายในด่านสะดวกมาก รถไฟฟ้าใต้ดินและรถประจำทางในเมืองครอบคลุมแหล่งท่องเที่ยวหลัก พระราชวัง จวนจอมพล และจงเจียห่างกันไม่ไกล เดินหรือนั่งรถไม่กี่ป้ายก็เชื่อมถึงกัน ไปเป่ยหลิงและตงหลิงก็มีขนส่งสาธารณะไปถึง ไม่ต้องกังวลเรื่องต่อรถ สำหรับนักเดินทางระยะสั้น วางที่พักไว้ในเมืองสี่เหลี่ยมหรือย่านถนนไท่หยวน เดินทางและหาของกินก็สะดวก ออกเช้ากลับค่ำก็ไปได้ตามทาง หลายวันผ่านไปก็ไม่เสียเวลาไปกับถนนมากนัก

มาเที่ยวเส็นหยาง สองสามวันก็ดูภาพรวมได้ วันแรกเชื่อมพระราชวังหลวงเส็นหยางกับจงเจียได้ เช้าดูพระราชวัง บ่ายเดินถนนชิมของกิน ตอนเย็นปิดท้ายที่จวนจอมพล วันที่สองไปสวนเป่ยหลิงทางเหนือชมสุสานจ้าว แล้วลงใต้ไปพิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีน วันที่สามหากมีเวลาเหลือ ไปชมสุสานฝูที่ภูเขาเทียนจูทางตะวันออก หรือเดินเล่นริมแม่น้ำหุนเหอ ดูอีกด้านของเมืองให้ครบ เดินตามเส้นนี้ พระราชวัง สองสุสาน และโบราณสถานยุคใหม่ก็แทบไม่ตกหล่น จังหวะก็ไม่เร่ง ถ้าแรงไม่พอ จะเลือกตัดบางแห่งตามความสนใจก็ได้ ไม่จำเป็นต้องบังคับให้ครบ

ถ้ามีเวลาเพียงวันเดียว จะรวบจุดสำคัญไว้ในเมืองสี่เหลี่ยมก็ได้ เช้าพระราชวังหลวงเส็นหยาง บ่ายจงเจีย เย็นที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียง สามแห่งห่างกันไม่ไกล เดินบวกนั่งรถสั้น ๆ ก็เชื่อมครบ หากพาเด็กมา จะจัดหอจัดแสดงวิทยาศาสตร์และธรรมชาติเข้ามาด้วย เรียนไปเที่ยวไป ถ้ามาเที่ยวกับเพื่อนฝูง ก็ยกกลางคืนให้แผงปิ้งย่างและแสงไฟถนนเก่า สัมผัสเส็นหยางที่ต่างจากตอนกลางวันโดยสิ้นเชิง คนชอบพิพิธภัณฑ์ยกทั้งวันให้พิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีนได้ คนชอบธรรมชาติไปเดินรอบทะเลสาบในสวนเป่ยหลิงก็ดี ต่างคนต่างมา ต่างก็หาวิธีเที่ยวของตัวเองได้ สิ่งสำคัญคือคิดให้ชัดก่อนว่ามาเที่ยวครั้งนี้อยากดูอะไรมากที่สุด

ไม่จำเป็นต้องจัดตารางแน่นเกินไป จุดน่าสนใจของเส็นหยางครึ่งหนึ่งอยู่ที่พระราชวังและสุสานที่ชื่อเสียงโด่งดัง อีกครึ่งซ่อนอยู่ในถนนซอกตรอกธรรมดา ตรอกเก่าในเมืองสี่เหลี่ยม ร้านเก่าแก่ในถนนไท่หยวน เสียงทักทายในตลาด ล้วนเป็นสีสันชีวิตประจำวันของเมืองนี้ ให้เวลาตัวเองเดินเล่นสักหน่อย นั่งรถรางสักเที่ยว หรือไม่ก็แค่นั่งเหม่อบนม้านั่งในสวนสักพัก กลับจำเส็นหยางได้ง่ายกว่า และเจอเรื่องน่าประหลาดใจนอกแผนได้ง่ายกว่า เดินทางไม่จำเป็นต้องวิ่งตามทุกอย่าง ผ่อนจังหวะลงหน่อย เดินเหนื่อยก็หาร้านเล็ก ๆ นั่ง บ่อยครั้งสิ่งที่ทำให้นึกถึงมากกว่าการไปตอกบัตรเที่ยวเพิ่มไม่กี่ที่ ก็คือช่วงเวลาที่พบกันโดยบังเอิญเหล่านี้เอง

ฤดูใบไม้ผลิดอกไม้บาน ฤดูร้อนหลบร้อน ฤดูใบไม้ร่วงชมใบไม้ ฤดูหนาวเดินย่ำหิมะ เส็นหยางมีจุดน่าชมต่างกันไป หากชอบประวัติศาสตร์ชิง เดินพระราชวังกับสองสุสานให้ครบ หากชอบความผันผวนยุคใหม่ จวนจอมพลกับพิพิธภัณฑ์สองแห่งก็ใช้เวลาฆ่าทั้งวันได้ หากแค่อยากเดินเล่นเพลิน ๆ เมืองสี่เหลี่ยมและริมสองฝั่งแม่น้ำหุนเหอเป็นที่ที่สบายทั้งคู่ ไม่ว่าจะเลือกเส้นทางไหน แนะนำให้ใส่รองเท้าที่สบาย เพราะทิวทัศน์ที่ดีที่สุดที่นี่มักค่อย ๆ ปรากฏหลังเดินผ่านไปหลายถนน เร่งไม่ได้และเร็วไม่ได้ ขนส่งสาธารณะของเส็นหยางสะดวก ต่อรถระหว่างแหล่งท่องเที่ยวไม่ยาก แม้ไม่คุ้นเส้นทาง ตามนำทางก็ไปถึงได้ราบรื่น หากขับรถมาเอง ให้ระวังว่าบางช่วงในเขตเมืองหาที่จอดไม่สะดวก จอดรถไว้รอบนอกแหล่งท่องเที่ยวแล้วเดินเข้าไปมักสบายใจกว่า

ความดีของเส็นหยางอยู่ที่ความหนักแน่นและชีวิตประจำวันอยู่ร่วมกัน ด้านหนึ่งคือความผันผวนพันปีในพระราชวัง สุสานและพิพิธภัณฑ์ อีกด้านคือกลิ่นอายชีวิตในตรอก ตลาดและร้านเล็ก ๆ ข้างถนน เมืองนี้ไม่รีบแสดงอะไรให้นักท่องเที่ยวดู แค่คุณผ่อนฝีเท้า เดินเล่นบนถนนเก่าในเมืองสี่เหลี่ยม นั่งสักพักในเสียงลมสนของสุสาน ก็เข้าใจน้ำหนักของ «เมืองหลวงของสองฮ่องเต้» แห่งนี้ได้ เอารองเท้าที่สบายมา เผื่อเวลาเดินเล่นไว้ เส็นหยางจะให้คำตอบที่ไม่เร่งร้อนแก่คุณ และทำให้ฝีเท้าของคุณค่อย ๆ ช้าลงอย่างเป็นธรรมชาติ

หากต้องฝากคำเตือนสักประโยคให้คนที่มาครั้งแรก นั่นคืออย่าจ้องแต่พระราชวัง วัฒนธรรมชิงของเส็นหยางเป็นตัวเอกก็จริง แต่ความผันผวนยุคสาธารณรัฐในที่พักเดิมของจางเสวี่ยเหลียง เสียงเครื่องจักรในพิพิธภัณฑ์อุตสาหกรรมจีน ก็ควรค่าแก่การเสียเวลาครึ่งวันเช่นกัน วางประวัติศาสตร์ชิงกับประวัติศาสตร์ยุคใหม่ไว้บนเส้นเดียวกันเทียบกันดู จะพบว่าลักษณะของเมืองนี้ครบถ้วนเป็นพิเศษ ทั้งรักษากฎเก่าไว้ได้ และกล้าเปิดสิ่งใหม่ ความหนักแน่นและความสดชื่นอยู่ร่วมกัน มันไม่โอ้อวด แต่ทนมอง ไม่รีบเอาใจใคร แต่กลับทำให้ใจเต้นได้เสมอที่มุมถนนสักแห่ง นั่นคงเป็นที่ที่เส็นหยางน่าประทับใจที่สุด